Cabir'den ABD-İran gerilimi uyarısı

Katar merkezli Orta Doğu Küresel İlişkiler Konseyi İcra Direktörü Halid el-Cabir, ABD ile İran arasındaki müzakerelerden somut bir sonuç alınamamasının, bölgede savaşın yeniden alevlenme ihtimalini canlı tuttuğunu dile getirdi. Doha'da basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Cabir, mevcut durumun ne savaş ne de barış olarak nitelendirilebilecek bir belirsizlik ortamı yarattığını vurguladı. Cabir ayrıca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Anlaşması'nı, Körfez ülkelerinin ABD ile sürdürdüğü güvenlik ilişkisini ve İsrailli yetkililerin Katar'a yönelik söylemlerini değerlendirdi.

Diriliş Postası'nda yayınlanan habere göre Cabir, iki ülke arasındaki sürecin açık bir çatışma ile kalıcı barış arasında askıda kaldığını belirtti. "ABD ile İran arasında ne savaş ne de barış halindeyiz. ABD-İran uzlaşamazsa savaş yeniden başlayabilir." diyen Cabir, bu belirsizliğin uzamasının tüm bölge için ciddi riskler taşıdığını kaydetti. Görüşmelerin neden ilerlemediğine ilişkin ise her iki tarafın da mevcut tutumlarından geri adım atmadığını, arabuluculuk sürecinin başta Pakistan tarafından yürütüldüğünü ve daha sonra Katar'ın da sürece dahil olduğunu hatırlattı. Tarafların kendi pozisyonlarında ısrar etmesinin çözümü zorlaştırdığını belirten Cabir, "Taraflar kendi görüşlerinde ısrar ediyor ve ellerindeki kartları kullanıyor. ABD, ortaya koyduğu şartlarda ısrarını sürdürüyor. İran'ın elindeki en önemli kartlar ise Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve kendisine bağlı milis grupların kullanılması." ifadelerini kullandı.

Pakistan, 20 Ekim'de yaptığı açıklamada İran ile ABD arasındaki arabuluculuk girişimlerinin devam ettiğini bildirmişti. Katar da geçmişte her iki tarafla düzenli temas halinde olduğunu ve görüşmelerin yeniden başlatılması için çaba sarf ettiğini duyurmuştu. Körfez bölgesindeki duruma da değinen Cabir, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığında ciddi zorluklar yaşandığını, Husilerin Babulmendeb Boğazı'ndaki gemileri engellemesinin tabloyu daha da ağırlaştırdığını söyledi. Bölgedeki aktörlerin siyasi, askeri ve ekonomik açıdan yıprandığını belirten Cabir, gerilimin tırmanması halinde krizin büyüyeceği uyarısında bulundu.

Mekke Anlaşması, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunmayı öngören üçlü bir mutabakat olarak öne çıkıyor. 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi ise 21 Ekim 2026'da TBMM Başkanlığına sunuldu. Cabir, anlaşmayı bölgesel tehditlere karşı ortak yaklaşım geliştirilmesi açısından önemli bulduğunu belirterek, "Bölgenin üç büyük ülkesi Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında koordinasyon sağlanması, tehditlere ilişkin ortak bir bakış geliştirilmesi, güvenlik ve istikrar konusunda buluşulması önemli. Bu, desteklenmeyi ve takip edilmeyi hak eden bir adım." dedi. İttifakın genişleme ihtimaline ilişkin Cabir, Katar, Bahreyn ve Kuveyt'in girişimi olumlu karşıladığını belirterek, "Mekke İttifakı'nın oluşturduğu şemsiyenin gelecekte genişleyerek bölgesel bir yapıya dönüşmesi halinde Katar'ın ilk katılan ülkeler arasında olacağını düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu. Ancak bu ifadelerin kişisel bir öngörü olduğu, Katar hükümetinin resmi bir katılım açıklamasının bulunmadığı da not edildi.

Mısır'ın Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleriyle dayanışma göstermesini olumlu bulan Cabir, İran destekli Husilerden gelen tehditlere karşı verilen desteğin daha geniş bölgesel işbirliğine zemin hazırlayabileceğini ifade etti. Cabir'e göre Mekke İttifakı, Arap ve Körfez ülkelerini kapsayan daha geniş bir işbirliği ağının çekirdeğini oluşturabilir. Körfez ülkelerinin ABD'nin güvenlik garantisine güveninin devam edip etmediği sorusuna ise Cabir, yaklaşık yarım asırlık stratejik ortaklığın süreceğini öngördüğünü söyledi. Bölge ülkelerinin ABD'nin savunma sistemlerinden yararlandığını hatırlatan Cabir, "Bu savaşın ele alınış biçimine ilişkin bütün eleştirilere rağmen ABD, Çin, Rusya ve diğer aktörlerle karşılaştırıldığında bölge güvenliğinin en büyük garantörü olmaya devam ediyor." dedi.

Çin'in savaşın durdurulmasında neden etkili olamadığına ilişkin Cabir, Pekin'in Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasından en çok etkilenen ülkelerden biri olmasına rağmen belirleyici bir ağırlık koyamadığını belirtti. Diplomatik çabaların önemine dikkat çeken Cabir, ABD ile İran'ın krizin çözümünün herkesin çıkarına olduğunu kabul etmesi gerektiğini vurguladı. İsrailli yetkililerin Katar'ı hedef alan açıklamalarını ise İsrail'deki seçim gündemiyle ilişkilendiren Cabir, "Bunların bir değeri olduğunu düşünmüyorum. İsrail'deki seçimlerle bağlantılı açıklamalar. İsrailliler söylemleriyle Katar'a saldırmaya çalışıyor." diye konuştu. Katar'ın Gazze'deki savaş ve esirler konusundaki arabuluculuk rolüne işaret eden Cabir, Doha'nın bu kapasitesinin ciddiye alınması gereken bir nitelik taşıdığını sözlerine ekledi.

TürkAta Haber Ajansı
Düzce Şehir Gündemi